ایراندا آشیلابیلمه‌ین جینسل اگیتیم تابولاری و سوسیولوژیک سونوجلاری- ماناس چاملی

tebaren | 11:35 - 11.10.2017

گیریش

شیعی-اسلامی شریعتی و پان فارسیست آلغی و دوشونجه‌سینه دایانان، توم بویوتلارییلا دیکتا بیر سیستمله اداره اولان ایران اؤلکه‌سیندن سیخ سیخ گلن خالقا آچیق و یا گیزلی اعدام، شلاق جزاسی و… خبرلرینه آلیشماساقدا آرتیق تعجبلنمیریک. توپلوم اولاراقدا تاسفله بو آجی وئریجی پیسیکولوژیک دورومون فرقینده دئییلیک. اولاغانمیش کیمی قارشیلانان بو دوروم (ان آزیندان بؤیوک بیر چوخونلوق طرفیندن) اوزون ایللر انسان حاقلاری و تمل حاق و اؤزگورلوکلرین شریعت سیستمی طرفیندن آسقییا آلینماسی‌نین دوغال سونوجودور. اؤزگور و بیلیمسل اگیتیمین اولماماسی و عینی زاماندا یوز ایلدن بری آغیر آسیمیلاسیون پولیتیکاسینا معروض قالان فارس اولمایان میلیتلر، اؤزللیکله تورک میلّتی‌نین تاریخسل گله‌نکلریندن اوزاقلاشماسی سونوجوندا سوسیو-کولتورل و پیسیکولوژیک خسته‌لیک بویوتلارینا اولاشماسی قاچینیلماز آغیر سونوجلاری آردینجا گتیرمیشدیر. سون گونلرده گرچکلشن بیر اعدام حؤکمونون خالقا آچیق بیر شکیلده اجرا اولدوغو خبری، مئدیا و خبر آژانسلارینا دوشدو و اعدام خبرلرینه بیر یئنیسی اکلنمیش اولدو. نئچه آی اؤنجه 12 یاشیندا بیر قیز اوشاغینا تجاوز ائده‌رک قتله یئتیرن بیری‌نین اعدام خبری‌نین اولدوقجا قاریشیق و چلیشکیلی دویغولار و دوشونجه‌لر اویاندیرماسی اولدوقجا نورمالدیر. بیر طرفدن گوناهسیز و آزیاشلی بیر اوشاغین بو انسانلیق دیشی جنایته قوربان گئتمه‌سی و آردینجا گلن اؤفکه و انزجار دویغوسو باشقا طرفدن ایسه بو جنایتین مسببی اولان جنایتکارین اعدام اولونماسی البته توپلومدا بیر چوخ حقوقی- سیاسی و سوسیو- کولتورل مکانیزمانین سورغولانماسینا نه‌دن اولاجاق گوجلو گرکچه‌لر اولوشدورماقدادیر. بو تیپ توپلومسال پروبلملرده چوخ یؤنلو آراشدیریلماسی گرکن قونولار و بویوتلار وار. اؤرنک اولاراق بو تیپ تجاوز و قصدا وحشیجه اؤلدورولمه‌لرین نه‌دن ایشلندیگی و ایستاتیستیک اولاراق هانسی بویوتلاردا اولدوغو و عینی زاماندا بو جنایتلره نه‌دن اولان ویا زمین اولوشدوروب راحاتلیق ساغلایان توپلومسال و اکونومیک شرایط و سایره نه‌دنلر. آنجاق اساس مسئله بو دنلی جنسیتی تجاوزلرده قصدا دیلله‌ندیریلمگن و اوستونده دورولمایان ایکی اؤنملی بویوتون اولدوغونا اینانیرام.

1- اؤلکه‌ده بو دنلی تجاوز – جنایتلرین چئشیدلی بویوتلاری و درجه‌لرینه باخمایاراق ایستاتیستیکلرین اولماییشی و یا دیللندیریلمه‌مه‌سی.

2- ایران اسلام جمهوریتی‌نین بو جنایتلر قارشیسیندا سون درجه یانلیش توتومو.

 

یؤنتیم، سونوجلاری گیزله‌مکده نه قدر باشاریلی اولموش؟

اسلام شریعتی چرچیوه‌سینده و آیت الله خمینی‌نین حیاتا گئچیردیگی ولایت فقیه ایلکه‌لرینه دایانان ایران اسلام جمهوریتی 1979 ایلینده قورولدوقدان گونوموزه قدر 38 ایللیک سوره ایچینده سورکلی بیر مشروعیت آراییشی ایچینده اولوب، یؤنتیمین هر حالدا و هر دورومدا گرکلی و یارارلی اولدوغونوگؤسترمک اوچون اثبات چابالارینی گؤرمک چوخ چتین دئییل. اؤنملی اولان، بو چابالارین دوغرو بیر شکیلده گرچکدن بو سیستمین ایشه یارایاجاغینی گؤسترمک یؤنونده اولماییب دا، تام ترسینه ایشه یارامایاجاغینی بیله بیله انسانلاری یانلیش و یالان بیلگیلر و ایستاتیستیکلر واسیطه‌سی ایله اقناع ائتمگه چالیشماقدیر، ائله بو دوغرولتودادا ایران اسلام جمهوریتی هر دورومدا و پلاتفورمدا دونیادا ائشی بنزری اولمایان سیستملرینه مشروعیت قازاندیرما چابالارینی سوردورمکده‌دیرلر. آنجاق گونوموز دونیانین ارتباطات دونیاسی اولدوغونو بیلمه‌میز، ایران اسلام جمهوریتی‌نین بو تیب گیزله‌ییجی چابالاری‌نین نه درجه سونوجسوز قالدیغینین آچیق اثباتیدیر. جیدّی سوسیو-کولتورل و توپلومسال آراشدیرمالاردا ایشله‌دیله‌جک گرچک ایستاتیستیک و آمار چالیشمالاری و وئریلرین اولماماسینا(یا دا وار اولوب آنجاق گیزلندیگینه) و بو چالیشمالار سونوجو وار اولان سورونلارین تثبیتی اوچون امکانسیزلیقلارا باخمایاراق گوندن گونه ایره‌لیله‌ین اجتماعی شبکه‌لر و اینترنت امکانلاری آرتیق بو تیپ جینسل جنایت و تجاوز خبرلری‌نین خالق طرفیندن بیلینیب یاییلماسینا نه‌دن اولموشدور. بوتون اولومسوزلوقلارا باخمایاراق انسانلارین بو قونودا دویارلیلیغی‌نین آرتماسی اوچون مئدیا آراجلاری‌ اولدوقجا اؤنملی رول اوستلنمکده‌دیر.

 

تابولاشمیش جینسللیک

دوغال اولاراق بیر پروبلمین، اؤزللیکله ده توپلومسال و کولتورل پروبلملرین چؤزومو، اؤزگور دوشونجه، بیلیمسللیک و اگیتیم، عینی زاماندا چوخ بؤیوک بیر اراده و ایستک گرکدیرن قونودور. آنجاق ایران اسلام یؤنتیمی سیستمینده اؤزگور دوشونجه و بیلیمسللیک اولمادیغی کیمی اراده و ایستگین اولماماسی دا آچیق گؤرولمکده‌دیر. اینجه چیزگیده تام بورادادیر، ایران اؤلکه‌سینده یؤنتیم، پروبلملرین چؤزومو حاقدا نئجه داورانیر؟

اساس قونو و بیزی ایلگیلندیرن، پروبلملرین ایراندا چؤزولمه­ییبده سیلینمه­سیدیر، هر زامان اولدوغو کیمی. “گؤرونمه­سه یوخدور” سیاستی هم راحات همده قیسا سوره‌ده چؤزوم آختاران ایران اسلام جمهوریتی‌نین سوروملولارینا بیچیلمیش قافتان نیته­لیگینده­ پولیتیکادیر. هم سوسیو-کولتورل همده ایدئولوژیک باخیشلارینا اویغوندور.

“اعدام اولدو و قاتل اؤلدو”؛ وطنداشلارین قارشیسیندا متجاوزقاتیللری سرعتله یارقیلادیقدان سونرا اعدام ائدیب گوونلیگی ساغلاما دوشونجه و یانیلقیسی ایله، مشروعیت آراییشی چابالاری آچیقجا گؤرونمکده‌دیر. بیر طرفدن ده البته کی شریعت قانونلاریدا اجرا اولوناراق اویقولانیر. مدرنلشمه سوره‌جینی تاماملایابیلمه‌ین ایران توپلومونون، بیر چوخ قونودا یاشادیغی محرومیتلر و یوخسونلوقلاری ایچینده دوغرو، طرفسیز و بیلیمسل بیر اگیتیم سیستمی ان باشدا گلمکده­دیر. یاشادیغیمیز عصرده انسان قیزی‌نین و اوغلونون قارشی قارشییا گلدیگی بؤلگه­سل و کوره­سل سورونلارین قایناغی، نیته‌لیکلی بیر اگیتیم سیستمی‌نین اولمادیغیندان ایره‌لی گلدیگی دوشونولمکده­دیر(ان آزیندان بؤیوک بیر چوخونلوق طرفیندن بئله دوشونولمکده‌دیر). سون دؤنم داها چوخ گؤزه باتان و مئدیاتیک اولان آنجاق هرزامان توپلومدا وارلیغینی بللی اؤلچوده قورویان آما یئنه ده ایران اسلام جمهوریتی ایدئولوژیک مصلحت فیلترلرینه تاخیلیب و یا خالقین دگرلی آبیری حجره­سینده سسسیزلیگه محکوم اولان جینسل استثمار اولایلاری و آلتیندا یاتان اساس تمللر، ایران توپلومونون بیلینمه‌ین جان آلیجی مسئله‌لریندن بیریدیر.

 

ایران اسلام جمهوریتی جینسل اگیتیمه نئجه باخیر؟

تاسفله بو قونو اوزرینده آراشدیرماق و یازماق ایکی اساس نه‌دندن اؤترو چوخ چتیندیر. گرکلی ایستاتیستیک وئری‌نین اولماماسی و عینی زاماندا بو قونونون و یان مسئله‌لرین ایران توپلوموندا آشیلماز بیر تابو اولماسی آراشدیرما چتینلیکلریند‌ن‌دیر. ایران اؤلکه‌سی دئییلدیگینده البته ایران توپلومو و یؤنتیم اولاراق ایران اسلام جمهوریتی‌نی بیر بیریندن آییرماق گرکلیدیر. آنجاق نه یازیق کی سؤزقونوسو جینسل اگیتیم اولونجا بیر چوخ کولتورل و سوسیولوژیک و مذهبسل نه‌دنلردن اؤترو، گؤروشلری‌نین آیری اولماسی گرکن بو ایکی کسیمی بیربیریندن آییرماق چوخ دا راحات دئییل.

هر زامان گؤزآردی ائدیلن دقته دگر باشقا بیر قونو ایسه ایران اسلام جمهوریتی‌نین گؤروشلری‌نین بوتون قونولاردا اؤزللیکله جینسل اگیتیم سؤزقونوسو ایسه اسلامی شریعت قانونلاری ایله تام اوست اوسته دوشمه‌سیدیر. آشیلماز بیر تابو حالینا گلن جینسل اگیتیم البته شیعی- اسلامی شریعت سیستمی قانونلارینا اویغون اولاراق ایران اسلام جمهوریتی طرفیندن قبول اولونور. آنجاق دونیا استانداردلاری و گلیشمیش و اویغار اؤلکه‌لرده اولدوغونون تام ترسینه باشقا آماجلار و دوغرولتودادیر.

ایران اسلام جمهوریتی آچیسیندان جینسل اگیتیم اؤزت اولاراق ساده‌جه بیر آماجی گودمکده‌دیر، قیز اوشاقلاری‌نین ایره‌لیده عایله‌ ایچی گؤره‌ولرینی یئرینه گتیریب عایله‌ده باش آشاغی و ائوده اولان وظیفه‌لرینی بیلن قادینا چئوریلمه‌لری؛ اوغلان اوشاقلاری‌نین عایله کیشیسی اولمالاری اوچون اگیتیلمه‌لری. یؤنتیمین گؤرمک ایسته‌دیگی و گؤردوگو ایکی جنسیت توپلومدا یئر و گؤره‌و اولاراق بو ایکی جمله‌ده اؤزتلنمیش. ایران اسلام جمهوریتی جنسیت ائشیتلیگینه اینانمادیغی اوچون بیر طرفدن ده ایدئولوژیسینه اویغون اولاراق بیرلشمیش میلتلر طرفیندن 2015 ایلینده دونیا اؤلکه‌لرینه اؤنریلن 2030 اگیتیم سندی‌نین اجراسینی دوردوراراق لغو ائتدی. بو اؤنملی سندین بیر سیرا ماده‌لری قادین ارکک ائشیتلیگی اوزرینه دوزنلنمیشدیر و سؤزقونوسو بو سندی قبول ائدن بوتون اؤلکه‌لر اگیتیم سیستملرینده گرکن دگیشیکلیکلری آپاراراق بللی بیر پروقرام چرچیوسینده قیسا و اوزون سوره‌لی آماجلار قویاراق اؤز اؤلکه‌لرینده جینسیت قونولو ائشیتسیزلیکلری و سوسیولوژیک پروبلملری یوخ ائتمک اوچون سفربر اولاجاقلاردی. آنجاق ایران اسلام جمهوریتی باخانلار قورولو قراری ایله اؤلکه‌نین دینی لیدری اولان خامنه‌ای‌نین امری‌ایله بو سندی لغو ائتدی.

ایران اسلام جمهوریتی سوروملولاری دؤنه دؤنه چئشیدلی پلاتفورملاردا باتی مدنیتی‌نین جینسل اگیتیم و پروقراملاری‌نین ایران اسلامی توپلومونا و اونون اسلامی و شریعت دگرلرینه اویمایاجاغینی اؤنملی گرکچه‌لر اولاراق گؤستره‌رک سؤزقونوسو سندی لغو ائتدی. ایران یؤنتیمی باخیش آچیسیندا ان اؤنملی و تکجه جینسل اگیتیم، آتا و آنالار واسیطه‌سی ایله اوشاقلارا وئریله‌بیلر و یؤنتیم اولاراق ایران اسلام جمهوریتی و اؤزللیکله اونون اگیتیم قوروملاری بو ساحه‌ده هئچ بیر مسئولیت داشیماز. ایران اگیتیم سیستمینده یوخ ساییلابیله‌جک درجه‌ده بو قونو حاقیندا مفرداتین اولماییشی، اونیورسیته‌دن اؤنجه اگیتیمده قیزلار و اوغلانلارین اوخوللاری‌نین آیری اولماسی و سونوج اولاراق قارشی جینسله هر هانسی بیر ایلیشکی‌نین مؤجود اولماماسی، جنسی آجلیق و آردیجا گلن درین و دهشتلی جینسل سوچلارین ایشلندیگینه نه‌دن اولماقدادیر. آنجاق بو قونودا بیر سیرا  مئدیاتیک اولان استثنا اولایلاری گئچدیکدن سونرا جینسل سوچلارین گئنش وضعیتده ایشلندیگی حاقدا گوجلو سؤیلنتیلر وار اولموشدور. شریعت سیستمینده ارکک و قادین جینسل ایلیشکیسی‌نین ان اینجه آیرینتیسینا قدر بئله اشاره ائدیلدیگینی(البته اسلام و شریعت یاسالارینا گؤره) چئشیدلی قایناقلاردا گؤرمک هئچ ده چتین دئییل. ایران اسلام یؤنتیمی‌ده اؤزونو شریعت یاسالارینی اجرا ائتمکله یوکوملو گؤردوگو اوچون حقوق سیستمینده و یاسالاریندا هئچ بیر دگیشیکلیک و دوزنله‌مه احتیاجی گؤرمور و داها اؤته‌سی سرت بیر شکیلده قارشی چیخیر. سونوج اولارق ایران اسلام جمهوریتی گونوموز ائورنسل دگرلر آچیسیندان گوندن گونه گئریله‌مکده‌دیر. دونیانین چئشیدلی گلیشمیش و اویغار ساییلان اؤلکه‌لرینده بئله جینسل سوچلار ایشلنمکده‌دیر؛ بو بیر گرچکدیر آنجاق اؤنملی اولان او اؤلکه‌لرده حاکیم اولان یؤنتیملرین بو توپلومسال توتارسیزلیقلار و جنایتلر قارشیسیندا توتومو و باخیش آچیسیدیر. بیر چوخ اویغار و گلیشمیش اؤلکه‌ بو جنایتلری و سوچلاری خسته‌لیک اولاراق نیته‌لندیریب چوخ یؤنلو چؤزوم اورتمگه یئلته‌نیرکن ایران اسلام جمهوریتی یؤنتیمی، اولدوقجا جیدّی ساییلان جینسل ایچریکلی جنایتلری چوخونلوقلا گؤرمزدن گلیب و یا چاغ دیشی یؤنتملرله چؤزمگه چالیشماسی قیسا و اوزون سوره‌ده درین و تلافیسی چتین سوسیولوژیک خسته‌لیکلره نه‌دن اولماقدادیر. شریعت یاسالارینی اؤلکه‌ده حاکیم قیلان یؤنتیجیلر، جینسل اگیتیم قونوسو گوندمه گلدیگینده وازگئچیلمز ایکی گؤروشو اورتایا آتماقدالار:

1- بو اگیتیم ساده‌جه آتا و آنالارین گؤره‌ویدیر و دئولته باغلی اولان قوروم و قورولوشلارین بو قونودا هئچ بیر گؤره‌وی اولابیلمز.

2- جینسل اگیتیم توپلومدا آزیاشلی اوشاقلارین داها تئز بیر شکیلده ارگن اولمالارینا نه‌دن اولار.

 هر ایکی باخیش آچیسی‌نین چوخ سیخینتیلی و بیلیمسل‌لیکدن اولدوقجا اوزاق اولماسی آچیقدیر. آتا و آنالارین البته بو قونودا چوخ اؤنملی گؤره‌ولری وار، آنجاق بو سوروملولوغو تک باشلارینا آتا و آنالارا یوکله‌مک قوشقوسوز بؤیوک سورومسوزلوقدور. باشقا طرفدن آتا و آنالاری توپلومدا گرچکلشن توم جینسل جنایتلر و تجاوزلرین سوروملوسو اولاراق گؤسترمک، ایران اسلام شریعت یؤنتیجلری‌نین سورومسوزلوقدان اؤته اؤز وطنداشلارینا حاقسیزلیغیدر. ایران یؤنتیجیلری هر زامان اولدوغو کیمی تابولاشدیردیقلاری جینسل ایلیشگی و آلت باشلیقلارینی چاغ دیشی اسلام شریعتی یاسالاری و آجیماسیز و یانلیش حقوق سیستمی ایله دگرلندیریب، پروبلملری چؤزمک دئییل سیلمگه چالیشمیشلار. قوشقوسوز سیستم آچیسیندان قونویا یاخینلاشماق و ائلئشدیرمک اوچون ایللردیر وار اولان بتن‌لاشمیش تابولارین آشیلماسی و توپلومدا خوش گؤرو و دمکراسی‌نین وازگئچیلمز دگرلری حاکم اولمالیدیر.

…..

یازار: ماناس چاملی- تبریز آراشدیرمالاری مرکزی اوزمانی

کلید واژه ها